Tóm tắt
Bài viết là bản lược dịch hướng dẫn năm 2022 của Hội Tim mạch Mỹ/Hội Đột quỵ Mỹ (AHA/ASA) về quản lý bệnh nhân chảy máu não tự phát, nhằm cập nhật kiến thức thực hành cho các bác sĩ lâm sàng Việt Nam.
Về chẩn đoán, hướng dẫn nhấn mạnh vai trò của xét nghiệm cơ bản, chụp CT/MRI khẩn cấp để xác định chảy máu, và CT nối tiếp trong 24 giờ đầu để theo dõi mở rộng khối máu tụ. Việc chẩn đoán nguyên nhân mạch máu (CTA, CTV, MRA, DSA) được chỉ định tùy theo tuổi, vị trí chảy máu và tiền sử tăng huyết áp.
Về điều trị chuyên sâu, hướng dẫn khuyến cáo hạ huyết áp cấp cứu với mục tiêu huyết áp tâm thu 130-150 mmHg đối với chảy máu mức độ nhẹ-trung bình; đảo ngược nhanh tác dụng kháng đông (PCC, andexanet alfa, idarucizumab, protamine tùy loại thuốc); và chăm sóc nội trú đa ngành tại đơn vị đột quỵ hoặc ICU thần kinh. Các vấn đề khác được đề cập gồm dự phòng huyết khối tĩnh mạch, kiểm soát đường huyết, quản lý động kinh, theo dõi áp lực nội sọ, và chỉ định phẫu thuật (giải phóng khối máu tụ xâm lấn tối thiểu, dẫn lưu não thất, mở sọ giải áp) tùy theo vị trí và thể tích khối máu tụ.
Về tiên lượng và phục hồi, hướng dẫn đề cao vai trò của phục hồi chức năng đa mô thức sớm, sàng lọc trầm cảm/rối loạn lo âu/suy giảm nhận thức sau đột quỵ, và tránh quyết định hạn chế điều trị duy trì sự sống quá sớm. Về dự phòng tái phát, kiểm soát huyết áp chặt chẽ (<130/80 mmHg) là biện pháp quan trọng nhất, cùng với đánh giá nguy cơ dựa trên hình ảnh học (vi chảy máu, lắng đọng hemosiderin) và cân nhắc thận trọng việc khởi động lại thuốc kháng đông/kháng kết tập tiểu cầu.
