Vietnamese Journal of Neurology

Article detail

Article detail description

Home
Articles Issue: Số 51 - 2026 Ung thư thần kinh

ĐỘC TÍNH THẦN KINH LIÊN QUAN ĐẾN METHOTREXATE Ở TRẺ MẮC UNG THƯ: BÁO CÁO CHÙM CA BỆNH VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Published: October 24, 2026
Lượt đọc: 16

Abstract

Độc tính thần kinh liên quan đến Methotrexate (MTX) là tác dụng không mong muốn được báo cáo trong điều trị ung thư nhi khoa. Chúng tôi báo cáo 4 ca bệnh đang điều trị MTX có tổn thương thần kinh (1 bệnh nhân mắc u lympho, 3 bệnh nhân bạch cầu cấp) được điều trị thành công bằng aminophylline. Thời gian khởi phát triệu chứng thần kinh sau tiêm MTX tủy sống dao động từ 7 - 124 ngày (trung bình 60 ngày). Triệu chứng khởi phát gặp ở tất cả bệnh nhân là co giật cục bộ, sau đó tiến triển thành trạng thái động kinh và thiếu hụt chức năng thần kinh (suy giảm tri giác, liệt vận động). Tất cả bệnh nhân có kết quả dịch não tủy bình thường, 3 bệnh nhân có tổn thương vỏ não, dưới vỏ trên phim cộng hưởng từ sọ não. Tất cả bệnh nhân được điều trị bằng aminophylin kết hợp dextromethorphan và cả 4 bệnh nhân giảm/ hết co giật trong vòng 24 giờ sử dụng thuốc, các thiếu hụt chức năng thần kinh (liệt vận động, giảm tri giác, thị lực) được hồi phục sau đó. Không ghi nhận tác dụng không mong muốn trong quá trình sử dụng thuốc. Độc tính thần kinh liên quan đến MTX là chẩn đoán cần được nghĩ đến ở những trẻ được điều trị MTX có các triệu chứng thần kinh mới khởi phát. Điều trị bằng aminophylline và dextromethorphan có hiệu quả tốt, đặc biệt khi sử dụng sớm trước khi có tổn thương não trên hình ảnh cộng hưởng từ.

Keywords
Methotrexate độc tính thần kinh co giật trẻ em

References

1.
Lassman AB, Abrey LE, Shah GD, et al. Systemic high-dose intravenous methotrexate for central nervous system metastases. J Neurooncol. 2006;78(3):255-260. doi:10.1007/s11060-005-9044-6.\
2.
Bhojwani D, Sabin ND, Pei D, et al. Methotrexate-Induced Neurotoxicity and Leukoencephalopathy in Childhood Acute Lymphoblastic Leukemia. J Clin Oncol. 2014;32(9):949-959. doi:10.1200/JCO.2013.53.0808.\
3.
Mateos MK, Marshall GM, Barbaro PM, et al. Methotrexate-related central neurotoxicity: clinical characteristics, risk factors and genome-wide association study in children treated for acute lymphoblastic leukemia. Haematologica. 2021;107(3):635-643. doi:10.3324/haematol.2020.268565.\
4.
Inaba H, Khan RB, Laningham FH, Crews KR, Pui CH, Daw NC. Clinical and radiological characteristics of methotrexate-induced acute encephalopathy in pediatric patients with cancer. Annals of Oncology. 2008;19(1):178-184. doi:10.1093/annonc/mdm466.\
5.
Vezmar S, Schüsseler P, Becker A, Bode U, Jaehde U. Methotrexate-associated alterations of the folate and methyl-transfer pathway in the CSF of ALL patients with and without symptoms of neurotoxicity. Pediatr Blood Cancer. 2009;52(1):26-32. doi:10.1002/pbc.21827.\
6.
Ayalon I, Friedman S, Binenbaum Y, et al. A Case of Methotrexate Neurotoxicity Presented as Status Epilepticus, Encephalopathy, and High Fever. J Investig Med High Impact Case Rep. 2019;7:2324709619862311. doi:10.1177/2324709619862311.\
7.
Abrey LE, DeAngelis LM, Yahalom J. Long-term survival in primary CNS lymphoma. J Clin Oncol. 1998;16(3):859-863. doi:10.1200/JCO.1998.16.3.859.\
8.
Besora S, Garcilazo-Reyes Y, Velasco R. Methotrexate-induced neurotoxicity in oncology: Current issues for a classic drug. Journal of the Neurological Sciences. 2025;473:123514. doi:10.1016/j.jns.2025.123514.\
9.
Apiraksattayakul N, Jitprapaikulsan J, Sanpakit K, Kumutpongpanich T. Potential neurotoxicity associated with methotrexate. Sci Rep. 2024;14(1):18548. doi:10.1038/s41598-024-69263-0.\
10.
Razi W, Haque AU, Sadiq H, Ullah R, Jabbar N, Mirza S. Safety and Efficacy of Aminophylline in Intrathecal Methotrexate-related Neurological Toxicity in Large Pediatric Oncology Centre. J Coll Physicians Surg Pak. 2021;31(4):481-484. doi:10.29271/jcpsp.2021.04.481.\
11.
Badke C, Fleming A, Iqbal A, et al. Rechallenging With Intrathecal Methotrexate After Developing Subacute Neurotoxicity in Children With Hematologic Malignancies. Pediatr Blood Cancer. 2016;63(4):723-726. doi:10.1002/pbc.25850.\
12.
Bhojwani D, Bansal R, Wayne AS. Managing therapy-associated neurotoxicity in children with ALL. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2021;2021(1):376-383. doi:10.1182/hematology.2021000269.

Authors

Vũ Thu Phương Bệnh viện Nhi Trung ương Nguyễn Thị Bích Vân Bệnh viện Nhi Trung ương Trịnh Thị Thủy Bệnh viện Nhi Trung ương Cao Vũ Hùng Bệnh viện Nhi Trung ương Nguyễn Hoài Anh Bệnh viện Nhi Trung ương Đào Thị Nguyệt Trường Đại học Y Hà Nội; Bệnh viện Nhi Trung ương
ĐỘC TÍNH THẦN KINH LIÊN QUAN ĐẾN METHOTREXATE Ở TRẺ  MẮC UNG THƯ: BÁO CÁO CHÙM CA BỆNH VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Files

Trích dẫn

APA

Định dạng

Article Views16
Document Views7
Downloads2
Section Articles
Category Ung thư thần kinh
Pages 3-9
Copyright Holder 2026 Tạp chí thần kinh học Việt Nam