Đặc điểm dịch tễ học lâm sàng chóng mặt tư thế kịch phát lành tính: Triển khai ứng dụng hệ thống ghi hình rung giật nhãn cầu tại Khoa Nội Thần kinh

Phan Xuân Uy Hùng; Đoàn Văn Anh Vũ; Hoàng Tiến Trọng Nghĩa

Trang chủ

Nghiên cứu lâm sàng Số phát hành: Số 37 - 2023 Rối loạn vận động

Đặc điểm dịch tễ học lâm sàng chóng mặt tư thế kịch phát lành tính: Triển khai ứng dụng hệ thống ghi hình rung giật nhãn cầu tại Khoa Nội Thần kinh

Xuất bản: tháng 6 22, 2023

Lượt đọc: 0

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm dịch tễ học và lâm sàng của chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (BPPV), đồng thời đánh giá việc triển khai hệ thống ghi hình rung giật nhãn cầu (Videonystagmography – VNG) trong chẩn đoán và phân loại BPPV tại Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 175.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả trên 117 bệnh nhân BPPV được chẩn đoán bằng các nghiệm pháp tư thế (Dix-Hallpike và nghiệm pháp xoay đầu) kết hợp hệ thống VNG (VisualEyes 525) từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2022. Chẩn đoán và phân loại BPPV dựa trên tiêu chuẩn của Hiệp hội Bárány và hướng dẫn của Học viện Tai Mũi Họng Hoa Kỳ – Phẫu thuật Đầu và Cổ. Kết quả được thống nhất bởi 2 bác sĩ thần kinh độc lập.

Kết quả: Tuổi khởi phát trung bình là 53 tuổi, nhóm tuổi 45–64 chiếm tỷ lệ cao nhất (47%). Nữ giới mắc bệnh nhiều hơn nam giới với tỷ lệ 2,7:1. BPPV bên phải gặp nhiều hơn bên trái (43% so với 40%). Thể sỏi kênh ống bán khuyên sau (pc-BPPV) là thể thường gặp nhất (48,7%), tiếp theo là thể sỏi kênh ống bán khuyên ngang (hc-BPPV, 22,2%); thể sỏi đài ống bán khuyên sau hiếm gặp nhất (0,9%). Có 3,4% trường hợp BPPV nhiều ống bán khuyên (mc-BPPV). Hệ thống VNG giúp ghi nhận khách quan rung giật nhãn cầu, nâng cao khả năng phát hiện và phân loại các thể BPPV.

Kết luận: BPPV gặp chủ yếu ở nữ giới và nhóm tuổi 45–64, trong đó thể ống bán khuyên sau chiếm ưu thế và mê đạo bên phải bị ảnh hưởng nhiều hơn. Việc ứng dụng hệ thống VNG góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và phân loại BPPV, hỗ trợ thực hành lâm sàng trong chuyên ngành thần kinh.

Từ khóa

Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (BPPV) Ghi hình rung giật nhãn cầu (VNG) Sỏi ống bán khuyên Nghiệm pháp Dix-Hallpike Dịch tễ học tiền đình

Tài liệu tham khảo

Neuhauser HK. The epidemiology of dizziness and vertigo. Handb Clin Neurol. 2016;137:67-82. doi: 10.1016/b978-0-444-63437-5.00005-4.

DOI: doi.org/10.1016/b978-0-444-63437-5.00005-4

Sloane PD, Coeytaux RR, Beck RS, Dallara J. Dizziness: state of the science. Ann Intern Med. 2001;134(9 Pt 2):823-32. doi: 10.7326/0003-4819-134-9_part_2-200105011-00005.

DOI: doi.org/10.7326/0003-4819-134-9_part_2-200105011-00005

Della-Morte D, Rundek T. Dizziness and vertigo. Front Neurol Neurosci. 2012;30:22-5. doi: 10.1159/000333379.

DOI: doi.org/10.1159/000333379

Goldberg JM, Wilson VJ, Cullen KE, Angelaki DE, Broussard DM, Büttner-Ennever JA, et al. Clinical Manifestations of Peripheral Vestibular Dysfunction. The Vestibular System: A Sixth Sense. Oxford University Press; 2012. p. 0.

Bojrab DI, Lai W, Bojrab DI. Electronystagmography and Videonystagmography. In: Babu S, Schutt CA, Bojrab DI, editors. Diagnosis and Treatment of Vestibular Disorders. Cham: Springer International Publishing; 2019. p. 45-65.

von Brevern M, Bertholon P, Brandt T, Fife T, Imai T, Nuti D, et al. Benign paroxysmal positional vertigo: Diagnostic criteria. Journal of Vestibular Research. 2015;25:105-17. doi: 10.3233/VES-150553.

DOI: doi.org/10.3233/ves-150553

Bhattacharyya N, Gubbels SP, Schwartz SR, Edlow JA, El-Kashlan H, Fife T, et al. Clinical Practice Guideline: Benign Paroxysmal Positional Vertigo (Update). Otolaryngology–Head and Neck Surgery. 2017;156(3_suppl):S1-S47. doi: 10.1177/0194599816689667.

DOI: doi.org/10.1177/0194599816689667

Choung YH, Shin YR, Kahng H, Park K, Choi SJ. 'Bow and lean test' to determine the affected ear of horizontal canal benign paroxysmal positional vertigo. Laryngoscope. 2006;116(10):1776-81.

von Brevern M, Radtke A, Lezius F, Feldmann M, Ziese T, Lempert T, et al. Epidemiology of benign paroxysmal positional vertigo: a population based study. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2007;78(7):710-5. doi: 10.1136/jnnp.2006.100420.

DOI: doi.org/10.1136/jnnp.2006.100420

10.

Kim HJ, Lee JO, Choi JY, Kim JS. Etiologic distribution of dizziness and vertigo in a referral-based dizziness clinic in South Korea. J Neurol. 2020;267(8):2252-9. doi: 10.1007/s00415-020-09831-2.

DOI: doi.org/10.1007/s00415-020-09831-2

11.

Adegbiji WA, Olajide TG, Olubi O, Olajuyin OA, Aluko AA. Clinicoepidemiology of benign paroxysmal positional vertigo in Nigerian. J Family Med Prim Care. 2019;8(10):3220-4. doi: 10.4103/jfmpc.jfmpc_555_19.

DOI: doi.org/10.4103/jfmpc.jfmpc_555_19

12.

Ogun OA, Janky KL, Cohn ES, Büki B, Lundberg YW. Gender-based comorbidity in benign paroxysmal positional vertigo. PLoS One. 2014;9(9):e105546. doi: 10.1371/journal.pone.0105546.

DOI: doi.org/10.1371/journal.pone.0105546

13.

von Brevern M, Seelig T, Neuhauser H, Lempert T. Benign paroxysmal positional vertigo predominantly affects the right labyrinth. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2004;75(10):1487-8. doi: 10.1136/jnnp.2003.031500.

DOI: doi.org/10.1136/jnnp.2003.031500

14.

Sato G, Sekine K, Matsuda K, Takeda N. Effects of sleep position on time course in remission of positional vertigo in patients with benign paroxysmal positional vertigo. Acta Otolaryngol. 2012;132(6):614-7. doi: 10.3109/00016489.2012.655860.

DOI: doi.org/10.3109/00016489.2012.655860

15.

Shim DB, Kim JH, Park KC, Song MH, Park HJ. Correlation between the head-lying side during sleep and the affected side by benign paroxysmal positional vertigo involving the posterior or horizontal semicircular canal. Laryngoscope. 2012;122(4):873-6. doi: 10.1002/lary.23180.

DOI: doi.org/10.1002/lary.23180

16.

Korres S, Balatsouras DG, Kaberos A, Economou C, Kandiloros D, Ferekidis E. Occurrence of semicircular canal involvement in benign paroxysmal positional vertigo. Otol Neurotol. 2002;23(6):926-32. doi: 10.1097/00129492-200211000-00019.

DOI: doi.org/10.1097/00129492-200211000-00019

17.

Soto-Varela A, Santos-Perez S, Rossi-Izquierdo M, Sanchez-Sellero I. Are the three canals equally susceptible to benign paroxysmal positional vertigo? Audiol Neurootol. 2013;18(5):327-34. doi: 10.1159/000354649.

DOI: doi.org/10.1159/000354649

18.

Lopez-Escamez JA, Molina MI, Gamiz M, Fernandez-Perez AJ, Gomez M, Palma MJ, et al. Multiple positional nystagmus suggests multiple canal involvement in benign paroxysmal vertigo. Acta Otolaryngol. 2005;125(9):954-61. doi: 10.1080/00016480510040146.

DOI: doi.org/10.1080/00016480510040146

19.

Aw ST, Todd MJ, Aw GE, McGarvie LA, Halmagyi GM. Benign positional nystagmus: a study of its three-dimensional spatio-temporal characteristics. Neurology. 2005;64(11):1897-905. doi: 10.1212/01.Wnl.0000163545.57134.3d.

DOI: doi.org/10.1212/01.wnl.0000163545.57134.3d