Tóm tắt
Đặt vấn đề: Theo Các chứng đau ở Việt Nam có tỷ lệ rất cao (86,53% dân số), trong đó có 63,43% đau mạn tính và 67,71% có ảnh hưởng tới hoạt động nghề nghiệp; 37,84% có đau nặng và rất nặng. Trung bình 54,1 năm trong cuộc đời, các bệnh nhân phải chịu 1,86 năm sống trong đau đớn. Việc điều trị đau rất tốn kém (46,55% bệnh nhân chi trả cho việc khám và điều trị ≥ 150 USD trong 6 tháng gần đây). Kết quả điều trị đau hạn chế; 61,98% số bệnh nhân đau hài lòng với kết quả điều trị, 19,5% không hài lòng. Để nâng cao hiệu quả điều trị đau trên lâm sàng Hội Chống đau Hà Nội đã xây dựng Hệ thống Đơn vị chống đau (ĐVCĐ) theo mô hình riêng và đã hoạt động hiệu quả trong 7 năm qua.
Mục tiêu: 1. Xác định nguyên nhân gây hạn chế kết quả điều trị đau; 2. Tìm ra giải pháp nâng cao kết quả điều trị đau trong thực hành lâm sàng; 3. Giới thiệu 3 bệnh nhân nặng, khó đã được điều trị thành công và nêu bài học cho mỗi trường hợp.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Phân tích kết quả hoạt động khám và điều trị của 6 ĐVCĐ thuộc Hội Chống đau Hà Nội, tọa đàm về kinh nghiệm điều trị giữa các ĐVCĐ.
Kết quả: xác định được nguyên nhân cản trở kết quả điều trị đau là: Về khách quan; Bệnh nhân trì hoãn đi khám; Không có cận lâm sàng chẩn đoán đau; Đau chưa được quan tâm đúng mức; Thiếu hành lang pháp lý và điều kiện làm việc thuận lợi; Về chủ quan: Cán bộ y tế không được đào tạo về đau nên thiếu kỹ năng quản lý đau cơ bản; Nhiều loại đau, nhiều liệu pháp điều trị, quá nhiều khuyến cáo (gây hoang mang, lệ thuộc vào khuyến cáo; vận dụng thụ động giáo điều; Bệnh nhân đã được khám và điều trị ở nhiều nơi, qua nhiều chuyên gia làm bác sĩ trẻ thiếu tự tin khi điều trị tiếp. Giải pháp cho các vấn đề trên là: Tích cực đào tạo và tự đào tạo về đau; Tiếp cận bệnh nhân đau Chắc chắn (nắm chắc giải phẫu vùng, nắm vững kỹ năng khám lâm sàng thần kinh, C-X-K…, nắm vững lâm sàng các loại đau); Tỉ mỉ (Khai thác bệnh sử tỉ mỉ, thao tác khám tỉ mỉ, chính xác); Khoa học (Phân tích tìm cấu trúc gây đau từ ngoài vào trong, xác định chính xác cấu trúc đang bị đau); Sáng tạo (Phải có “bản lĩnh lâm sàng” trong chẩn đoán và điều trị đau, Sử dụng thuốc và khuyến cáo một cách sáng tạo, không dập khuôn máy móc, giáo điều). Có kỹ năng thực hiện các thủ thuật lâm sàng (phong bế thần kinh, tiêm gân-cơ-khớp…). Qua 3 bệnh nhân khó được điều trị thành công nhờ thủ thuật lâm sàng, các bài học sau cần sáng tỏ: Kỹ năng phong bế thần kinh và tiêm cơ-khớp-dây chằng là chìa khóa cho điều trị đau thành công; Cần có bản lĩnh lâm sàng để chẩn đoán và vận dụng một cách sáng tạo các liệu pháp điều trị đau. Tự tin, quyết đoán trong hành động.